Noticias / Berriak

Nafarroako Bertsolari Txapelketak: Bizitzari emandako txapela

Nafarroako Bertsolari Txapelketak

Nafarroako Bertsolari Txapelketak


Bortzgarren aldiz irabazi du Julio Sotok Nafarroako Bertsolari Txapelketako txapela. Eneko Lazkoz pasatu da Sotorekin batera buruz burukora. Joxema Leitzak jantzi dio txapela. Julio Soto, atzo, Nafarroako Bertsolari Txapelketako txapela jantzi berritan. 

1.350 pertsona, 2700 esku. Zortzi bertsolari oholtzan eta bertsotarako gogoz bertsozalea. Ia lau orduko jardunaren ondotik, 2019ko Nafarroako Bertsolari Txapelketak badu txapelduna: Julio Soto Ezkurdia. Txapelduna ez da berria, ordea, aitzinetik 2010, 2011, 2015 eta 2017. urteetan ere lortu baitu txapela. Haren atzetik sailkatu dira, hurrenez hurren, Eneko Lazkoz, Xabier Terreros, Joanes Illarregi, Julen Zelaieta, Eneko Fernandez, Xabat Illarregi eta Xabi Maia. Hasi eta buka saio fina egin zuen Sotok. Sotok ez ezik, bertsolari denek eman zuten berea, eta gogoratzeko moduko bertsoaldiak utzi zituzten denek.

Zortziko handiko ariketan senideak izatea egokitu zitzaien Xabat Illarregiri eta Lazkozi. 1936ko gerran hildako senide bat Erorien Haranean zuten, eta beren gorpuzkinak lortu berri zituzten. Saioko bertsorik ederrenetako bat bota zuen Illarregik: «gerra zibila pasa zen eta/ hauek bertan eroriak/ esku artean ditut hezurrak /ta parean hilobiak/ze pisu gutxi duten kutxek/ ta zenbat pisu historiak». Bertsoaldia fin bukatu zuen Lazkozek: «aitona bueltan ekarri dugu/ baina ez da bukatu dena/ herri aske bat eraikitzea/ omeneldirik onena». Saio guztian zehar arrazoietan indartsu ibili zen Lazkoz, goitik beherako bertsoak ekarriz.

Ariketa berean errefuxiatu bat etxean hartxea pentsatzen ari ziren adineko bikote bat ziren Terreros eta Joanes Illarregi. Ideia politak utzi zituzten biek. Fin ekin zion Terreroresek:«zalantza daukat guk zer eskaini/ahal diogun berari». Zorrotz erantzun zion Illarregik: «banderola bat dugu balkoian/ refuges welcome jarrita/ta orain onartzen ez baldin badut/sentitzen naiz hipokrita».

Hasieratik bero zen giroa eta zortziko txikiko ariketarekin lehertu zen plaza lehenengoz. Joanes Illarregik eta Zelaietak osatutako bertsoaldia izan zen denetan txalotuena. Somelierra zen Zelaieta eta Joanes bezeroa lau ardo probatu ondotik isildu gabe ari zen hizketan. Umoretsu ekin zion Zelaietak: «biok ez al daukagu/ jario oparoa/nik urrezko sudurra/ eta zuk ahoa». Fin erantzun zion Illarregik: «ta orain ezin isildu/ zortzireun hitz ia /eman beharko dizut/ nire iritzia». Azken bertsoan dastaketa 18 urtetik gorakoentzat zela aipatu zuen Zelaietak eta bukatzen asmatu zuen Illarregik: «horregatik utzi dut/ etxean anaia». Txalo zaparrada luzea jo zieten bertsozaleek.

Hamarreko txikian Maia eta Joanes Illarregik osatutako bertsoaldia izan zen fresko eta txaloetuena. Hemezortzi urteko gazteak ziren biak. Illarregik argi zuen bozkatuko zuela, Maiak, aldiz, zalantzak zituen. Illarregik arrazoi serioak ongi josiz bertsoaldi ederra egin zuen: «iraultza ez da egiten/ ta oso ongi dakit/ bozkatu gabe eta/ etxeko sofatik». Erantzuten asmatu zuen Maiak: «baina hurrengo hauxe/egiten dut nire/iraultza ez da egiten/ bozkatuta ere».

Hasi eta buka saio biribila egin zuen Sotok eta bakarkako lanean bete-betean jo zuen. Ondorengo gaia jarri zion Alaitz Rekondo gai jartzaileak: «Zure bilobak gaur jaso du sexuz aldatzeko lehen hormona tratamendua». Bigarren bertsoan borobildu zuen ordura arte egindako jarduna: «haseran dudan jartzen genitun/ entzundako berbaroak/ ze badakizu genero rolak/ horren dira barbaroak/ baina agudo eskeini ditut / babes eta abaroak/ ta ja dauzkat laurogeitahamar/gara geroz zaharragoak/ baino halare nahiz karka fama/ hartzen duen zahartzaroak /susmoa daukat ez ote garen/ gu buruz zabalagoak». Sotorekin batera Lazkozek kantatu zuen buruz burukoan. Seiko motzeko ariketan ipuin tradizionaletako printzesak ziren biak. Ipuinetan duten paperaz nazkaturik ipuinak berridatzi nahi zituzten.«Zuk bezelaxe interes / haundia daukat nik berez/ez dut izan nahi printzesa eta/arroxa ere ez» ekin zion saioa Lazkozek. Indartsu erantzun zion Sotok: «garrantzitsu da gaztea/gaur askeago haztea/garai horretan eraikitzen da/identitatea». Bertsoaldia borobildu zuen Lazkozek: «sortu zaigu aburua/ aldatzeko liburua/ baina lau orrik ezingo dute/ konpondu mundua».

Eztandarik indartsuena Joxema Leitza oholtzara igo zen unean izan zen. Txapeldunari txapela janzteko ardura emanda, bertsoaren alde egin duen lan eskerga eskertu nahi izan zion Nafarroako Bertsozale Elkarteak, eta luze eta ozen jo zioten txalo Leitzari Araitasunara bertaratutako bertsozaleek ere.

Txapela jantzi ostean bizitzaren ederrari eskaini zion Sotok: «Ez da uste bezain zaila/ zoriona aurkitzea/ besteei pakea eman/ zein norberak sentitzea/baldintza derrigorra da/ orainean gelditzea/burua atzoan edo geroan ez ipintzea/nahiz gertatu gozatzea/bezelaxe sufritzea/ondoan norbait sortzea/ondoan norbait hiltzea/nahiz gertatu gozatzea /bezalaxe sufritzea/bere poz eta bere min/ ederra da bizitzea». Agur horren ostean, txalo zaparrada luzearekin bukatu zen finala.

Berria. 2019ko martxoak 24


 

El centro comunitario Plazara, en Redín y Cruzat de la calle Nueva, para finales de abril

Palacio Redín y Cruzat

Palacio Redín y Cruzat


La Gerencia y la Comisión de Urbanismo del Ayuntamiento de Pamplona han visitado esta mañana el Palacio de Redín y Cruzat, donde se llevan a cabo las obras para adecuarlo como centro comunitario. El edificio tiene ya las distribuciones de los nuevos espacios definidas y realizadas, así como toda la infraestructura de instalaciones necesaria para un correcto funcionamiento como centro abierto al barrio. Se prevé que los trabajos puedan concluir para finales del mes de abril. Las obras cuentan con un presupuesto de 648.833,02 euros.

Durante estas obras, que comenzaron el pasado mes de octubre, se han realizado nuevas instalaciones de ventilación y telecomunicaciones, se ha modificado la instalación de electricidad e iluminación y se han adaptado las instalaciones de calefacción, fontanería y saneamiento a la nueva distribución del edificio. Los trabajos se centran ahora en los acabados, tanto de techos con la colocación de pladur iniciada en las plantas más altas como de suelos, carpinterías de puertas, escaleras y vidrios en las diferentes dependencias, salas, aulas y despachos.

En la planta baja, de acceso desde la calle Mayor, se ha eliminado un punto de control e información y se prolongarán las rampas existentes ocupando toda la anchura del espacio. Dos despachos se han unificado para crear una nueva zona de información y se han generado un aseo accesible y dos aulas que, unidas, conforman un espacio de usos múltiples. En planta primera se ha mantenido el salón de actos, aunque contará con una mampara de vidrio que permitirá dividir el espacio en dos en función de las necesidades. La redistribución de espacios con el derribo de tabiques ha generado la creación de tres aulas (incluida un aula de cocina), un taller y un aseo accesible.
El mercado funerario está asombrado con este curioso seguro de decesos Ha nacido un nuevo seguro de decesos que alivia las cargas familiares cuando llega el día y está teniendo muchísimo éxito en España por las coberturas que ofrece y el coste reducido. No a todo el mundo se le puede hacer este Seguro de Decesos. Descubre si se te puede hacer a ti Saber Mas

En la segunda planta se ha intervenido fundamentalmente en la eliminación de barreras arquitectónicas existentes (ascensor eléctrico y accesibilidad) y en el derribo de tabiques para crear un aula de mayor tamaño y un aseo. La tercera planta se va a mantener tal y como estaba, aunque con mejoras en los aseos, la iluminación, las telecomunicaciones o la pintura.

La adecuación del Palacio de Redín y Cruzat como centro comunitario se deriva del proceso participativo Plazara nacido de la iniciativa ciudadana y desarrollado de manera conjunta con el Ayuntamiento de Pamplona. Los espacios del Palacio de Redín y Cruzat quedaron distribuidos prácticamente tal y como han quedado reflejados en el proyecto y se están llevado a cabo con las actuales obras.

Este nuevo centro comunitario se sustenta en criterios arquitectónicos de funcionalidad, propiciando que su uso sea práctico y se ajuste a las necesidades de la vecindad;polivalencia, de tal forma que sus espacios puedan albergan una gran variedad de usos diferentes;accesibilidad, garantizando la eliminación de barreras arquitectónicas para que el edificio pueda ser utilizado de manera abierta y sostenible, promoviendo un edificio que tenga una huella ecológica mínima, mediante sistemas que ayuden a reducir el consumo de recursos como energía, agua… y a su vez minimicen la emisión de CO2 al entorno.

Diario de Noticias, 14/03/2018